เอกสารขอขนานไฟ PEA / MEA ต้องใช้อะไรบ้าง? สรุปขั้นตอนและ Checklist ที่ควรรู้ก่อนติดโซล่าเซลล์

การติดตั้งโซล่าเซลล์แบบเชื่อมต่อกับระบบไฟฟ้า หรือที่หลายคนเรียกว่า “ขนานไฟ” เป็นขั้นตอนสำคัญที่เจ้าของบ้านและเจ้าของกิจการควรรู้ก่อนเริ่มติดตั้งจริง เพราะนอกจากเรื่องขนาดระบบและอุปกรณ์แล้ว ยังมีเรื่องเอกสาร การยื่นคำขอ และการตรวจสอบจากหน่วยงานที่เกี่ยวข้องด้วย

บทความนี้สรุปให้ครบว่า หากต้องการยื่นขอขนานไฟกับ PEA หรือ MEA ต้องเตรียมเอกสารอะไรบ้าง ขั้นตอนเป็นอย่างไร และมีจุดไหนที่ควรระวังเป็นพิเศษ เพื่อให้การดำเนินงานราบรื่นมากขึ้น

ขนานไฟคืออะไร

ขนานไฟ คือ การเชื่อมต่อระบบโซล่าเซลล์ของอาคารเข้ากับระบบไฟฟ้าของการไฟฟ้า เพื่อให้ระบบสามารถทำงานร่วมกับไฟฟ้าปกติได้อย่างถูกต้องตามหลักเกณฑ์

โดยทั่วไป ระบบที่เกี่ยวข้องกับการขอขนานไฟมักเป็น

• ระบบ On-Grid
• ระบบ Hybrid ที่มีการเชื่อมต่อร่วมกับระบบไฟฟ้าของการไฟฟ้า

หากเป็นระบบที่ไม่ได้เชื่อมต่อกับระบบของการไฟฟ้าโดยตรง รายละเอียดการขออนุญาตอาจแตกต่างออกไปตามลักษณะระบบ

ต้องยื่นกับ PEA หรือ MEA

ให้ดูจากพื้นที่ติดตั้งเป็นหลัก

กรณีอยู่ในพื้นที่ MEA

ถ้าสถานที่ติดตั้งอยู่ใน

• กรุงเทพมหานคร
• นนทบุรี
• สมุทรปราการ

โดยทั่วไปจะอยู่ในพื้นที่ของ การไฟฟ้านครหลวง (MEA)

กรณีอยู่ในพื้นที่ PEA

หากอยู่นอก 3 จังหวัดข้างต้น โดยทั่วไปจะอยู่ในพื้นที่ของ การไฟฟ้าส่วนภูมิภาค (PEA)

ดังนั้น ก่อนเตรียมเอกสาร ควรเช็กก่อนว่าสถานที่ติดตั้งอยู่ในพื้นที่ของหน่วยงานใด เพื่อจะได้ยื่นเอกสารและดำเนินการได้ถูกต้อง

ระบบที่ต้องขออนุญาตมีระบบใดบ้าง?

1. ระบบ On-Grid

ระบบ On-Grid คือระบบที่เชื่อมต่อกับโครงข่ายไฟฟ้าของการไฟฟ้า ซึ่งหมายความว่าไฟฟ้าที่ผลิตได้จากโซลาร์เซลล์จะถูกส่งเข้าสู่ระบบของการไฟฟ้า ดังนั้น การติดตั้งระบบนี้จำเป็นต้องขออนุญาตจากหน่วยงานที่เกี่ยวข้อง

2. ระบบ Hybrid

ระบบ Hybrid เป็นการผสมผสานระหว่างระบบ On-Grid และ Off-Grid โดยสามารถใช้ไฟฟ้าจากโซลาร์เซลล์และจากโครงข่ายไฟฟ้าของการไฟฟ้าได้ การติดตั้งระบบนี้ก็จำเป็นต้องขออนุญาตเช่นเดียวกับระบบ On-Grid

Checklist เอกสารที่ลูกค้าควรเตรียมเบื้องต้น

สำหรับเจ้าของบ้านหรือเจ้าของกิจการที่ต้องการเริ่มดำเนินการ สามารถเริ่มจาก Checklist นี้ก่อน

• บัตรประชาชนเจ้าของมิเตอร์
• ทะเบียนบ้าน
• ใบแจ้งค่าไฟล่าสุด
• รูปมิเตอร์ไฟฟ้า
• รูปตู้เมนไฟฟ้า
• รูปหลังคาหรือพื้นที่ติดตั้ง
• พิกัดหรือที่อยู่สถานที่ติดตั้ง
• ขนาดระบบที่ต้องการติดตั้งโดยประมาณ
• ข้อมูลประเภทอาคาร เช่น บ้านพักอาศัย อาคารพาณิชย์ หรือโรงงาน
• ข้อมูลผู้ประสานงานหน้างาน

หากมีเอกสารกลุ่มนี้ครบตั้งแต่ต้น จะช่วยให้บริษัทประเมินงานและจัดทำเอกสารได้เร็วขึ้น

ขั้นตอนการขออนุญาตการติดโซล่าเซลล์

1. ยื่นขออนุญาตดัดแปลงอาคาร

หากการติดตั้งโซลาร์เซลล์มีพื้นที่เกิน 160 ตารางเมตร หรือมีน้ำหนักรวมเกิน 20 กิโลกรัมต่อตารางเมตร หรือ มีการต่อเติมหลังคา / ทำโครงสร้างใหม่ เพื่อรับน้ำหนักแผง

ในกรณีนี้จำเป็นต้องยื่นขออนุญาตดัดแปลงอาคาร (แบบ อ.1) กับหน่วยงานราชการในท้องถิ่น เช่น เทศบาล หรือองค์การบริหารส่วนตำบล (อบต.)

ต้องติดเกินกี่แผง หรือ กี่ KW ถึงต้องขออนุญาต?

• คำนวณจำนวนแผง:
  • เราต้องการพื้นที่ติดตั้งรวม 160 ตร.ม.
  • จำนวนแผง = พื้นที่ทั้งหมด / พื้นที่ต่อแผง
  • $160\text{ ตร.ม.}/2.56\text{ ตร.ม./แผง}\approx 62.5\text{ แผง}$

  ดังนั้น การติดตั้งแผงโซลาร์เซลล์รุ่นนี้ตั้งแต่ ประมาณ 63 แผงขึ้นไป จะทำให้มีพื้นที่ติดตั้งรวมเกิน 160 ตารางเมตร

• คำนวณกำลังผลิต (kWp):
  • กำลังผลิตรวม = จำนวนแผง x กำลังผลิตต่อแผง
  • $63\text{ แผง}\times 550\text{ วัตต์/แผง}=34,650\text{ วัตต์}$
  • แปลงเป็นกิโลวัตต์: $34,650/1000=34.65$ กิโลวัตต์พีค (kWp)

ถ้ามาคำนวนเป็นจำนวนแผงและกำลังผลิตคร่าวๆ จะสรุปได้ว่า การติดตั้งประมาณ 63 แผง (รุ่น 550Wp) หรือ กำลังผลิตราว 35 kW ขึ้นไป จะเข้าข่ายต้องยื่นขออนุญาตดัดแปลงอาคาร (อ.1)

โดยต้องมีแบบแปลนและรายการคำนวณโครงสร้างที่ได้รับการรับรองจากวิศวกรโยธา ระดับสามัญวิศวกรโยธาขึ้นไป และ แบบแผนผังเส้นเดี่ยวระบบไฟฟ้า (Single Line Diagram) ต้องลงนามรับรองโดย วิศวกรไฟฟ้ากำลัง ระดับสามัญวิศวกรไฟฟ้ากำลังขึ้นไปในการยื่นประกอบด้วย

2. แจ้งขอยกเว้นการขอใบอนุญาตจาก กกพ.

สำหรับระบบที่มีกำลังการผลิตไม่ถึง 1,000 กิโลวัตต์พีค (kWp) สามารถยื่นขอยกเว้นการขอใบอนุญาตประกอบกิจการพลังงานจากสำนักงานคณะกรรมการกำกับกิจการพลังงาน (กกพ.) ได้ โดยสามารถยื่นผ่านเว็บไซต์ cleanenergyforlife.net

3. ยื่นขอขนานไฟฟ้ากับการไฟฟ้า

หลังจากได้รับการอนุญาตจากหน่วยงานที่เกี่ยวข้องแล้ว ต้องยื่นขอขนานไฟฟ้ากับการไฟฟ้านครหลวง (กฟน.) หรือการไฟฟ้าส่วนภูมิภาค (กฟภ.) โดยสามารถยื่นผ่านเว็บไซต์ของแต่ละหน่วยงาน

• กฟน.: myenergy.mea.or.th

• กฟภ.: ppim.pea.co.th

เอกสารที่ต้องเตรียมสำหรับขอขนานไฟฟ้ากับการไฟฟ้า ได้แก่

• แบบคำขอเชื่อมต่อระบบไฟฟ้า

• แบบแปลนแสดงแผนผังและโครงสร้างการติดตั้ง

• แบบแผนผังเส้นเดี่ยวระบบไฟฟ้า (Single Line Diagram) ที่ได้รับการรับรองจากวิศวกรไฟฟ้า

• รายการคำนวณโครงสร้างและเอกสารรับรองจากวิศวกรโยธา

• รายละเอียดของแผงโซลาร์เซลล์และอินเวอร์เตอร์

• ภาพถ่ายการติดตั้งอุปกรณ์

• เอกสารมอบอำนาจ (หากมีการมอบอำนาจให้บริษัทดำเนินการแทน)

หากเจ้าของบ้านต้องการขายไฟฟ้าส่วนเกินที่ผลิตได้คืนให้การไฟฟ้า จะต้องยื่นเอกสารเพิ่มเติมในขั้นตอนการขอขนานไฟฟ้ากับ กฟน./กฟภ. เพื่อเข้าร่วมโครงการฯ ซึ่งจะมีการทำสัญญาซื้อขายไฟฟ้า (Power Purchase Agreement – PPA) และมีอัตราการรับซื้อตามที่ภาครัฐประกาศในแต่ละปี การยื่นเรื่องนี้มักจะทำไปพร้อมกับการขอขนานไฟฟ้าเลย ซึ่งในปัจจุบัน 2568 ยังไม่สามารถยื่นขายไฟได้ เนื่องจากโควต้าหมดแล้ว

4. การตรวจสอบและเปลี่ยนมิเตอร์

หลังจากยื่นขอขนานไฟฟ้า การไฟฟ้าจะส่งเจ้าหน้าที่มาตรวจสอบการติดตั้ง หากผ่านการตรวจสอบ จะมีการเปลี่ยนมิเตอร์เป็นมิเตอร์ดิจิทัลและติดตั้งอุปกรณ์ป้องกันไฟย้อน เพื่อให้ระบบสามารถใช้งานได้อย่างปลอดภัย

ระบบที่ไม่ต้องขออนุญาตการไฟฟ้า

ระบบ Off-Grid

ระบบ Off-Grid คือระบบที่ไม่เชื่อมต่อกับโครงข่ายไฟฟ้าของการไฟฟ้า ใช้ไฟฟ้าที่ผลิตได้จากโซลาร์เซลล์โดยตรง และเก็บพลังงานไว้ในแบตเตอรี่ ระบบนี้ไม่จำเป็นต้องขออนุญาตจากหน่วยงานที่เกี่ยวข้อง แต่ต้องมีการออกแบบและติดตั้งอย่างถูกต้องเพื่อความปลอดภัย

อย่างไรก็ตาม แม้จะไม่ต้องขออนุญาตด้านระบบไฟฟ้า แต่หากเป็นการติดตั้งขนาดใหญ่มาก จนเข้าเกณฑ์เรื่องพื้นที่ (เกิน 160 ตร.ม.) หรือน้ำหนัก (เกิน 20 กก./ตร.ม.) ก็ยังจำเป็นต้องพิจารณาเรื่องการขออนุญาตดัดแปลงอาคาร (อ.1) ตามกฎหมายควบคุมอาคารเพื่อความปลอดภัยของโครงสร้างอยู่ดี

หากคุณต้องการข้อมูลเพิ่มเติมเกี่ยวกับการติดตั้งโซล่าเซลล์ ติดต่อทีมงานของเราได้ที่ โทร. 066-141-7892 Line: @kwsolar

คำถามที่พบบ่อย

1. ติดโซล่าเซลล์บ้าน 5kW ต้องขอขนานไฟไหม?

หากเป็นระบบที่เชื่อมต่อกับระบบไฟฟ้าของการไฟฟ้า โดยทั่วไปควรดำเนินการตามขั้นตอนที่เกี่ยวข้องกับการขอเชื่อมต่อระบบให้ถูกต้อง

2. ระบบ Hybrid ต้องขออนุญาตไหม?

หากระบบ Hybrid มีการเชื่อมต่อกับระบบไฟฟ้าของการไฟฟ้า ก็มักเกี่ยวข้องกับขั้นตอนการยื่นเอกสารและการขออนุญาตตามกรณี

3. เจ้าของบ้านยื่นขนานไฟเองได้ไหม?

ในหลายกรณีเจ้าของบ้านสามารถยื่นเองได้ แต่หากต้องมีเอกสารทางเทคนิคและวิศวกรรมครบถ้วน หลายคนจึงเลือกให้บริษัทติดตั้งช่วยดำเนินการแทน

4. ใช้เวลาขนานไฟนานไหม?

ระยะเวลาขึ้นอยู่กับความครบของเอกสาร ความพร้อมของหน้างาน และขั้นตอนของหน่วยงานที่เกี่ยวข้องในแต่ละพื้นที่

5. ถ้าเอกสารไม่ครบจะเกิดอะไรขึ้น?

อาจต้องมีการแก้ไขหรือส่งเอกสารเพิ่มเติม ซึ่งทำให้กระบวนการโดยรวมล่าช้าออกไป

สรุป

การติดตั้งโซล่าเซลล์ในระบบ On-Grid และ Hybrid ต้องขออนุญาตจากหน่วยงานที่เกี่ยวข้อง เพื่อให้การติดตั้งเป็นไปตามกฎหมายและมาตรฐานความปลอดภัย ส่วน Off- Grid ไม่ต้องขอ โดยปกติแล้วผู้ให้บริการติดตั้งโซล่าเซลล์ จะมีบริการดำเนินการขออนุญาตพร้อมติดตั้งอยู่แล้ว ทำให้เจ้าของบ้านลดภาระในการขออนุญาตไปได้ แต่ถ้าอยากจะต้องขอนุญาตเอง ก็สามารถทำตามขั้นตอนที่เราแนะนำได้ครับ

หากคุณต้องการติดSolarcell พร้อมขออนุญาต สามารถติดต่อทีมงาน คุ้มไว โซล่า ของเราได้ที่ โทร. 066-141-7892 Line: @kwsolar