ติดโซล่าเซลล์คุ้มไหม? คำนวณคืนทุน 3/5/10 kW ปี 2569

อัปเดตข้อมูล 25 สิงหาคม 2569

ติดโซล่าเซลล์คุ้มไหม ไม่ควรตอบจากขนาดระบบหรือราคาชุดติดตั้งอย่างเดียว บ้านสองหลังติด 5 kW เท่ากันอาจคืนทุนต่างกันหลายปี เพราะใช้ไฟกลางวันไม่เท่ากัน หลังคารับแดดต่างกัน และไม่ใช่ทุกบ้านจะขายไฟส่วนเกินได้

ตัวเลขในหน้านี้เป็นการประเมินเบื้องต้นแบบ Simple Payback ไม่ใช่การรับประกันผลประหยัดหรือรายได้จริง ก่อนตัดสินใจควรใช้บิลล่าสุดอย่างน้อย 12 เดือน ดูกราฟโหลดกลางวัน สำรวจทิศและเงาหลังคา รวมทั้งตรวจเงื่อนไขเชื่อมต่อกับ PEA หรือ MEA

ติดโซล่าเซลล์คุ้มไหม คำตอบอยู่ที่ไฟที่ใช้เอง

ไฟจากแผงหนึ่งหน่วยมีมูลค่าไม่เท่ากัน หากผลิตแล้วเครื่องปรับอากาศ ปั๊มน้ำ หรือเครื่องจักรกำลังทำงาน ไฟหน่วยนั้นช่วยเลี่ยงการซื้อไฟจากการไฟฟ้าได้ทันที แต่ถ้าบ้านไม่มีโหลดและยังไม่ได้รับอนุมัติขายไฟ ไฟส่วนเกินอาจไม่มีรายได้เลย

ตัวแปรสำคัญจึงไม่ใช่แค่ “ผลิตได้กี่หน่วย” แต่คือ Self-consumption หรือสัดส่วนไฟที่ผลิตแล้วใช้ภายในบ้านทันที ตัวอย่างเช่น ระบบผลิต 7,250 หน่วยต่อปีและใช้เอง 70% เท่ากับนำไปลดการซื้อไฟ 5,075 หน่วย ส่วนอีก 2,175 หน่วยเป็นไฟส่วนเกิน ซึ่งต้องประเมินแยกต่างหาก

เครื่องคำนวณคืนทุนโซลาร์เซลล์ 3/5/10 kW

เลือกขนาดตัวอย่าง แล้วแก้ตัวเลขให้ตรงกับใบเสนอราคาและพฤติกรรมใช้ไฟของคุณ ราคาตั้งต้นเป็นเพียงตัวอย่างจากหน้าราคา Khumwai Solar ณ วันที่อัปเดต และอาจเปลี่ยนตามแบรนด์ ระบบไฟ งานหลังคา ระยะสาย อุปกรณ์เพิ่ม และ VAT ดูรายการปัจจุบันได้ที่ ราคาติดตั้งโซล่าเซลล์

Self-consumption กับไฟส่วนเกินต่างกันอย่างไร

โครงการ Solar ภาคประชาชนของ PEA และ MEA ที่เปิดในปี 2569 ระบุอัตรารับซื้อไฟส่วนเกิน 2.20 บาทต่อหน่วย ระยะเวลา 10 ปี และกำลังเสนอขายไม่เกิน 5 kW AC ต่อมิเตอร์ โดยต้องผ่านหลักเกณฑ์และขั้นตอนของการไฟฟ้า จึงไม่ควรเลือกช่อง “รวมรายได้ขายไฟ” เพียงเพราะติด On-Grid แล้ว อ่านรายละเอียดที่ ขายไฟโซลาร์ส่วนเกิน 2.20 บาท และ ขั้นตอนขออนุญาตโซลาร์เซลล์

Best / Base / Worst ต่างกันแค่ไหน

กรณีทั้งสามไม่ได้ทำนายอนาคต แต่ช่วยไม่ให้ตัดสินใจจากตัวเลขเดียว กรณี Worst สมมติว่าหลังคาผลิตได้น้อยและใช้ไฟกลางวันได้เพียงครึ่งหนึ่ง Base ใช้ค่ากลางสำหรับลองคำนวณ ส่วน Best เหมาะกับหน้างานที่รับแดดดีและมีโหลดกลางวันสูง ตัวเลขจริงอาจอยู่นอกช่วงนี้ได้

• Worst: ใช้ตรวจว่าหากผลผลิตต่ำหรือพฤติกรรมเปลี่ยน โครงการยังรับได้หรือไม่
• Base: ใช้ตั้งงบและเปรียบเทียบใบเสนอราคาเมื่อมีข้อมูลหน้างานเบื้องต้น
• Best: ใช้ดูโอกาสเมื่อระบบตรงกับโหลด แต่ไม่ควรนำไปเป็นคำรับรองผลประหยัด

หากทั้งสามกรณีต่างกันมาก แปลว่าผลตอบแทนไวต่อสมมติฐานนั้นมาก ควรขอข้อมูลเพิ่มก่อนเซ็นสัญญา เช่น ผลผลิตจำลองรายเดือน กราฟโหลด หรือแผนเปิดเครื่องใช้ไฟช่วงกลางวัน

ทำไมต้องใช้ค่าไฟส่วนเพิ่ม ไม่ใช่ค่าไฟเฉลี่ย

อัตราค่าไฟบ้านแบบปกติเป็นขั้นบันได Solar มักลดหน่วยช่วงกลางวันที่เดิมจะตกอยู่ในขั้นบน จึงควรประเมินจาก Marginal Electricity Cost หรือค่าใช้จ่ายของหน่วยที่หลีกเลี่ยงได้ ไม่ใช่นำค่าไฟทั้งบิลหารจำนวนหน่วยแล้วใช้เป็นคำตอบทุกบ้าน

โครงสร้างที่เริ่มใช้กับบิลเดือนกันยายน 2569 กำหนดค่าพลังงานสำหรับหน่วยที่ 201–400 เท่ากับ 4.1584 บาท และมากกว่า 400 หน่วยเท่ากับ 4.3583 บาทต่อหน่วย เมื่อรวม Ft 0.1623 บาทและ VAT 7% จะอยู่ประมาณ 4.62 และ 4.84 บาทต่อหน่วยตามลำดับ จึงตั้งค่าเริ่มต้นในเครื่องคิดเลขไว้ 4.70 บาท แต่ผู้ใช้ควรแก้ตามประเภทผู้ใช้ไฟและบิลจริง

ปัจจัยอะไรทำให้คืนทุนเร็วหรือช้า

• โหลดกลางวัน: ร้านค้า โฮมออฟฟิศ หรือบ้านที่เปิดแอร์กลางวันมักใช้ไฟจาก Solar ได้มากกว่าบ้านที่ว่างทั้งวัน
• ขนาดระบบ: ติดใหญ่เกินโหลดทำให้สัดส่วนไฟส่วนเกินสูง ราคาต่อ kW อาจถูกลงแต่ไม่ได้แปลว่าคืนทุนเร็วขึ้น
• ทิศ เงา และพื้นที่หลังคา: เงาจากต้นไม้ อาคาร ถังน้ำ หรือแนวแผงหลายทิศกระทบผลผลิตและการออกแบบ String
• อัตราค่าไฟ: บ้านทั่วไป โรงงาน และผู้ใช้ TOU มีช่วงเวลาและองค์ประกอบบิลต่างกัน ควรประเมินจากหน่วยที่ลดได้จริง อ่านเพิ่มเรื่อง มิเตอร์ TOU กับ Solar
• ราคาที่รวมครบ: ต้องรวมงานตู้ไฟ สาย AC/DC กราวด์ โครงสร้าง ทางเดิน งานเสริมหลังคา การขออนุญาต และ VAT ถ้ามี
• การหยุดระบบและบริการหลังการขาย: ระบบเสียแล้วไม่มีคนติดตาม Monitoring อาจสูญเสียผลผลิตนานกว่าที่คำนวณไว้

ข้อผิดพลาดที่ทำให้ตัวเลขคืนทุนสวยเกินจริง

1. นำกำลังแผงคูณชั่วโมงแดดเท่ากันทุกวัน โดยไม่หักอุณหภูมิ ความสูญเสีย เงา และฤดูกาล
2. ตีราคาไฟทุกหน่วยเท่ากับค่าไฟขั้นสูง แม้บางส่วนเป็นไฟส่งออกหรือถูกจำกัดกำลัง
3. นับรายได้ 2.20 บาทให้ทุกบ้าน ทั้งที่ยังไม่ได้รับอนุมัติขายไฟ
4. ใช้ค่าไฟเฉลี่ย 3.86 บาทแทนค่าไฟส่วนเพิ่มที่ระบบลดได้
5. ไม่รวม VAT ดอกเบี้ย งานเพิ่ม ค่าใช้จ่ายดูแล หรือความเป็นไปได้ที่ต้องเปลี่ยนอุปกรณ์
6. เลือกขนาดจากค่าไฟรวมอย่างเดียว ไม่ดูว่าใช้ไฟเวลาใด

วิธีที่ปลอดภัยกว่าคือให้ผู้เสนอราคาระบุสมมติฐานทุกตัวในเอกสาร ได้แก่ kWh/kWp ต่อปี, Self-consumption, อัตราค่าไฟ, รายได้ส่วนเกิน, การเสื่อมกำลังผลิต และรายการที่รวม/ไม่รวม จากนั้นเปรียบเทียบด้วยชุดสมมติฐานเดียวกัน

คำถามที่พบบ่อย

Solar 5 kW คืนทุนกี่ปี

ไม่มีจำนวนปีเดียวสำหรับทุกบ้าน ตัวอย่างในเครื่องคิดเลขใช้เงินลงทุน 135,000 บาท ผลผลิต 1,450 kWh/kWp/ปี ใช้เอง 70% ค่าไฟส่วนเพิ่ม 4.70 บาท และขายส่วนเกินได้ 2.20 บาท จะได้ Simple Payback ประมาณ 4.9 ปี หากใช้ไฟเองน้อยลง ไม่ได้รับอนุมัติขายไฟ หรือมีต้นทุนเพิ่ม ระยะเวลาจะยาวขึ้น

ระบบ 10 kW ขายไฟส่วนเกินทั้งหมดได้หรือไม่

ไม่ควรสรุปเช่นนั้น โครงการภาคประชาชนปี 2569 จำกัดกำลังเสนอขายไม่เกิน 5 kW AC ต่อมิเตอร์ แม้ขนาดระบบผลิตใช้เองอาจใหญ่กว่า ต้องตรวจแบบ ระบบควบคุม และเงื่อนไข PEA หรือ MEA เป็นรายกรณี

ค่าไฟลดลงแล้ว Solar ยังน่าติดหรือไม่

ยังอาจคุ้มได้หากมีโหลดกลางวันเหมาะสม แต่ต้องคำนวณใหม่ด้วยค่าไฟส่วนเพิ่มล่าสุด ไม่ควรใช้ค่าไฟเก่าหรือสมมติว่าค่าไฟจะเพิ่มทุกปี

บ้านไม่มีคนอยู่กลางวันควรติดกี่ kW

ควรเริ่มจากข้อมูลโหลดจริง ไม่ใช่เริ่มจากแพ็กเกจยอดนิยม อาจเลือกขนาดเล็ก ปรับเวลาทำงานของเครื่องใช้ หรือพิจารณาแบตเตอรี่เมื่อมีเหตุผลด้านสำรองไฟและรูปแบบการใช้ไฟ ทั้งนี้ แบตเตอรี่ Solar มีต้นทุนและวัตถุประสงค์ต่างจาก On-Grid

ควรใช้บิลกี่เดือนเพื่อคำนวณ

อย่างน้อย 12 เดือนจะช่วยเห็นฤดูกาลและเดือนที่ใช้ไฟผิดปกติ แต่บิลรายเดือนไม่บอกเวลาใช้ไฟทั้งหมด หากเป็นบ้านค่าไฟสูงหรือธุรกิจ ควรมีข้อมูลโหลดรายช่วงเวลาหรือสำรวจอุปกรณ์ที่ทำงานกลางวันเพิ่ม

เครื่องคำนวณนี้ใช้แทนใบเสนอราคาได้หรือไม่

ไม่ได้ เครื่องมือนี้ช่วยตั้งคำถามและคัดกรองขนาดเบื้องต้น ใบเสนอราคาจริงต้องอ้างอิงหลังคา ระบบไฟ ระยะสาย อุปกรณ์ ความปลอดภัย ขั้นตอนการไฟฟ้า และเงื่อนไขรับประกันของหน้างาน

แหล่งข้อมูลและวันที่ตรวจสอบ

• สำนักงาน กกพ.: โครงสร้างค่าไฟบ้านใหม่และค่าไฟเฉลี่ย เริ่มบิลกันยายน 2569
• PEA: อัตราค่าไฟฟ้าปี 2569
• PEA: โครงการรับซื้อไฟฟ้า Solar ภาคประชาชน 2.20 บาทต่อหน่วย
• MEA My Energy: เงื่อนไขโครงการสำหรับพื้นที่ MEA

ตรวจสอบแหล่งข้อมูลล่าสุดเมื่อ 25 สิงหาคม 2569 เงื่อนไขโครงการ ค่าไฟ ราคาอุปกรณ์ และข้อกำหนดเชื่อมต่ออาจเปลี่ยนได้ ควรยืนยันกับหน่วยงานและใบเสนอราคาปัจจุบันก่อนลงทุน